“Jeugdigheid in álle generaties heeft de toekomst”

Hoe kom je als bedrijf niet alleen de crisis door, maar weet je door een interne gedragsverandering daadwerkelijk te vernieuwen? Het is een vraag waar sociaalpsycholoog en generatie-expert Aart Bontekoning zich dagelijks in zijn werk mee bezig houdt.

Momenteel zijn volgens het CBS 2,6 miljoen millenials actief op de Nederlandse arbeidsmarkt. Een nieuwe generatie die graag ‘out of the box denkt’ en veel frisse ideeën heeft, maar die door de oudere generatie maar mondjesmaat wordt gezien of gehoord. “Organisaties willen enerzijds graag vernieuwen en nemen hiervoor dan jonge mensen aan”, legt Bontekoning uit. “Maar die jongere generatie krijgt in de praktijk vaak te maken met ouderwetse, logge bedrijfsprocessen waardoor er van die vernieuwing nauwelijks iets terecht komt.” En dat is volgens hem niet alleen desastreus voor de millenial die dan maar meegaat in die ‘versuffing’, maar het is ook nadelig voor het bedrijf dat daardoor niet mee kan komen en uiteindelijk heeft het zelfs gevolgen voor de maatschappij. “Want willen we bijvoorbeeld duurzamer leven en vanuit een organisatie op een proactieve, vernieuwende manier milieuproblematiek aanpakken, dan hebben we een nieuwe generatie innovaties nodig.”

Energy drain

Vergaderingen die uren duren, bureaucratie, trage besluitvorming, top down management en een formele, afstandelijke, zakelijke sfeer. Vraag een twintiger om op te schrijven waar hij energie door verliest en hij komt met dit lijstje. Maar vraag het aan een vijftigplusser en hij komt met exact dezelfde opsomming. Als dit blijkbaar voor iedereen een energy drain is, waarom zijn organisaties dan niet anders ingericht? “Het is niet makkelijk om uit twintig jaar oude routines te komen. Kijk, iedereen houdt van start-ups. Ze zijn innovatief, denken out of the box, werken op een vlotte manier met moderne middelen en doen bovendien vaak iets moois voor de wereld. Ook het hart van bestuurders gaat sneller kloppen als ze over dit soort initiatieven horen. Ik zie het in sessies gebeuren. ‘Wauw, dat zou ik ook wel willen!’ hoor ik dan. Ze krijgen er zichtbaar energie van en willen hun bedrijfsvoering graag moderniseren, maar weten vaak niet hoe ze daarvoor ‘de start-up potentie’ van de millennials in hun eigen organisatie kunnen inzetten.

“Iedereen houdt van start-ups, omdat ze out the box denken”

Niet dat het onmogelijk is, verre van zelfs meent hij. “We moeten onszelf vooral niet aan blijven praten dat verandering zo lastig is, want dat hoeft het helemaal niet te zijn. Weet je wat nou zo mooi is? Er is een veel grotere connectie tussen generaties dan we in eerste instantie denken. Die vijftigplusser heeft namelijk een inwonende millenial of er één thuis gehad, dat is namelijk zijn kind. En die heeft hij de afgelopen jaren op een gelijkwaardige, stimulerende en coachende manier opgevoed. Exact die omgangsvorm zou je graag bij een modern bedrijf terug willen zijn. We hebben vooral bewustzijn nodig om niet, zodra we een voet over de drempel van het kantoor zetten, in oude hiërarchische patronen te vervallen. Bewustzijn om jezelf en je team te corrigeren dus. Dat iemand tijdens een vergadering zelfreflectie toepast en roept ‘hé dit zouden we niet meer zo doen’. Sowieso minder praten en meer doen als je een verandering teweeg wil brengen.”

Non-verbale communicatie

Tijdens een lezing bij een groot telecombedrijf vroeg Bontekoning om de drie oudste en drie jongste medewerkers naar voren te komen. “Ik vroeg ze ‘wat kunnen jullie van elkaar leren?’ Ze gingen tegenover elkaar staan en het werd een ongelofelijk stijf en saai gesprek. Een oudere man deed zelfs zijn jasje dicht, non-verbale communicatie voor jezelf afsluiten. Ik heb ze vervolgens door elkaar gezet en dat was al een wereld van verschil. Ze kregen energie van elkaar, toen er echt contact werd gemaakt. Generaties hebben elkaar ook nodig. Want de jonge generatie heeft de potentie om te vernieuwen, maar heeft de oude generatie wel nodig om van te leren en die vernieuwingsslag daadwerkelijk voor elkaar te krijgen. Het draait zeker niet om het credo ‘de jeugd heeft de toekomst’, maar om de jeugdigheid in álle generaties vormt de toekomst.”

 


 

© Jorrit Timmermans

Aart Bontekoning is sociaal psycholoog en generatie-expert. Hij promoveerde in 2007 op het onderwerp ‘invloed van opvolgende generaties op de evolutie van de organisatiecultuur’ aan de Universiteit van Tilburg, schreef meerdere boeken waaronder Nieuwe generaties in vergrijzende organisaties, treedt regelmatig op als spreker en met het generatietheater en geeft als consultent bedrijven en organisaties advies over dit onderwerp.  Meer weten over Nieuwe generaties in vergrijzende organisaties? Klik hier.