De toekomst van kunstmatige intelligentie is nu

Wij leven in de tijd van het digitaal darwinisme. We hebben van Darwin geleerd dat het niet de sterkste soort is die overleeft, maar de soort die zich het best aanpast. En zo is het vandaag de dag nog steeds: wij moeten ons aanpassen aan de digitalisering en dat heeft grote impact op onze organisaties, onze samenleving en op ons als mens.

Digitaal darwinisme veronderstelt dat alles wat digitaal kan worden, daadwerkelijk digitaal zál worden. Digitalisering moet in deze context breed worden gezien. Het gaat om meer dan het digitaliseren van analoge data en het automatiseren van processen. Het gaat ook en steeds meer om het onvermijdelijke vervolg, namelijk algoritmisering, ofwel het inzetten van kunstmatige intelligentie (AI).

Stroomversnelling

De ontwikkeling van kunstmatige intelligentie is het afgelopen decennium in een stroomversnelling gekomen. De wijze waarop het in organisaties wordt ingezet, is echter heel verschillend. Bedrijven richten zich in eerste instantie vaak op verbetering van de efficiency door robotisering van operationele processen, waarmee kosten worden bespaard en de kwaliteit wordt verhoogd. Als de ervaring toeneemt, komt er ook aandacht voor de mogelijkheden om de verkoop te bevorderen en het marktaandeel te vergroten. Denk aan het opbouwen van gedetailleerde klantprofielen en dynamic pricing.

De voorlopers gebruiken kunstmatige intelligentie om nieuwe, gepersonaliseerde producten en diensten te ontwikkelen en hun markt groter te maken of een nieuwe markt te creëren. De verschillen tussen de voorlopers en de achterblijvers nemen toe en het wordt voor de laatste groep steeds urgenter om aan te haken. Wie niet meedoet, wordt vroeg of laat slachtoffer van het digitaal darwinisme.

Impact arbeidsmarkt

Er is – terecht – steeds meer aandacht voor de risico’s en de gevaren van kunstmatige intelligentie. Daarbij gaat de discussie onder andere over de impact op de arbeidsmarkt. Robots kunnen heel goed werk van mensen overnemen, vooral als de omstandigheden voorspelbaar zijn en de omgeving gestructureerd is. In het algemeen geldt dat als werk routinematig is, er veel data beschikbaar is om algoritmes te trainen tot dezelfde beslissingen te laten komen als mensen, om niet te zeggen tot betere beslissingen.

Wie niet meedoet, wordt vroeg of laat slachtoffer van het digitaal darwinisme.

Andere zorgen over het gebruik en misbruik van kunstmatige intelligentie variëren van schending van de privacy door overmatige surveillance tot politieke beïnvloeding door middel van fake news in sociale media, digitale oorlogsvoering en het inzetten van autonome wapens. Ook cybersecurity is een belangrijk issue.

Algoritmes zijn slechts zo goed als de data waarmee zij worden getraind en ook daar zijn terechte zorgen over. Naast ‘garbage in = garbage out’ geldt ook ‘bias in = bias out’. Als er vooroordelen in de data zitten, zullen de algoritmes die in stand houden, tenzij wij daarop actief ingrijpen. Bestuurders en commissarissen moeten zich rekenschap geven van zowel de kansen als de risico’s van digitalisering en algoritmisering en daar een strategie op maken. De urgentie is hoog, de ontwikkelingen gaan snel en de tijd wacht op niemand.

Meer weten? Willem Peter de Ridder schreef voor Goed Bestuur en Toezicht 3/2021 een langer, inhoudelijk artikel over AI voor toezichthouders. Klik hier om naar het artikel te gaan.

Bron afbeelding boven: Markus Spiske via Unsplash

 


Dr. Willem Peter de Ridder is directeur van Futures Studies en auteur van het boek ‘Winnen met kunstmatige intelligentie’ (2020). Foto: Futurestudies