Data? Gebrek aan aandacht in de boardroom

Inmiddels is het besef dat data het nieuwe goud is wel zo ongeveer bij alle boardroom leden doorgedrongen. Hoe groot de invloed daarvan is op een businessmodel en hoe dat dan precies uitpakt is nog niet altijd even duidelijk, meent Leen Paape, hoogleraar Corporate Governance bij het Nyenrode Center for Entrepreneurship, Governance & Stewardship.

Veel is natuurlijk napraten wat iedereen roept en de beloftes zijn niet van de lucht. De praatjes gaan vaak gepaard met mooie filmpjes van robots, zelfrijdende auto’s en innovatieve oplossingen in de zorg. Mede dankzij de behavioral economics, groot geworden dankzij Nobelprijswinnaars als Kahneman en Thaler, weten we ook steeds meer over menselijk gedrag en hoe we besluiten onder onzekerheid. Die kennis, met dank aan de beschikbaarheid van grote hoeveelheden data, wordt dan gebruikt om ons te beïnvloeden bij het maken van keuzes. Soms ten goede maar zeker ook soms ten kwade zoals we dankzij het Cambridge Analytica-schandaal weten. Ook bedrijven als Facebook staan regelmatig in de beklaagdenbank over de wijze waarop zij omgaan met onze data.

Databeveiliging

Ik sta regelmatig voor groepen boardroomleden en stel dan de vraag of ze het in de boardroom wel eens hebben over de wijze waarop hun bedrijven en organisaties met data omgaan. Meestal gaan er maar een paar handen omhoog. Ja, beveiliging van data, daarover spreken we wel want er wordt wat afgehacked en ramsomware kennen we ook allemaal. Overigens gaat hier ook heel veel mis want niet alleen werden sommige bedrijven platgelegd, data wordt gelekt, gestolen en uiteraard misbruikt om u phishing mails te sturen of erger. Ook daar is nog veel te doen.

Het is uw verantwoordelijkheid om te zorgen dat uw bedrijf niet in de beklaagdenbank komt omdat u een woekerpolis bleek te verkopen.

Nee, de ethische kant van het gebruik van data daarover gaat het veel minder of helemaal niet. Dat zou wel moeten wat mij betreft. Is het ok om mensen te verleiden tot het kopen van een product? We noemen dat vaak reclame en marketing maar dankzij het gebruik van big data en algoritmes heeft dat inmiddels andere dimensies gekregen. U kent het wel, u zoekt zo eens wat op internet en voor u het weet krijgt u telkenmale reclames te zien voor die boormachine die u inmiddels al lang gekocht heeft. Vrij onschuldig nog natuurlijk, hooguit irritant. Maar, wat als we voor verzekeringen op zoek gaan naar mensen met een lager risicoprofiel en daar een maatwerkproduct voor maken dat een stuk goedkoper is dan wat andere aanbieders aanbieden. Is dat ok? Tasten we daarmee de solidariteit in de samenleving niet aan? Hoever ga je dan in het microtargeten? En, is het ok als u op zoek gaat naar een hotelkamer en onvermijdelijk uitkomt bij de grootste zoekmachine die u vervolgens vertelt dat er nog één kamer over is maar dat er inmiddels vijf mensen kijken…? Zou het waar zijn? U wordt uiteraard flink gepushed om toch maar snel te klikken. En, nog erger, is het ok als diezelfde kamer of dat vliegticket na een paar maal heen en weer klikken inmiddels een stuk duurder is geworden?

Maatschappelijke verantwoordelijkheid

Ja, de markt van vraag en aanbod zegt u. Is het oké als uw en mijn data ongebreideld geoogst wordt, verkocht, verhandeld en ge- of misbruikt wordt? Het zijn slechts een paar voorbeelden en wat mij betreft gaat het dus altijd om ethische vraagstukken die aandacht in de boardroom vragen. Immers, het is ook uw maatschappelijke verantwoordelijkheid de samenleving vooruit te helpen en waar nodig te beschermen. Ook is het uw verantwoordelijkheid om te zorgen dat uw bedrijf in de – nabije? – toekomst niet in de beklaagdenbank komt omdat u een woekerpolis bleek te verkopen, woekerpolis in dit geval als metafoor uiteraard. Dan heb ik het nog niet eens gehad over de vraag van wie onze data nu eigenlijk is?

Bron: Alexander Sinn via Unsplash


 

Bron: Leen Paape

Leen Paape is hoogleraar Corporate Goverance bij Nyenrode Business Universiteit en is voorzitter van het Nyenrode Corporate Governance Institute. Daarnaast heeft hij tal van nevenactiviteiten in meerdere raden, zo is hij als toezichthouder voor de Stichting Goldschmeding actief en hij is onder meer voorzitter van de Raad van Commissarissen van Univé Dichtbij en voorzitter van de Raad van Toezicht van het pensioenfonds van SNS Reaal.